Filharmonie całego świata oferują swoim słuchaczom bogaty repertuar, na który składają się zarówno recitale, koncerty kameralne, jak i ogromne przedsięwzięcia symfoniczne. Największe rzesze melomanów przyciąga repertuar symfoniczny, realizowany przez duży zespół orkiestrowy prowadzony przez dyrygenta. Obserwując pracę muzyków orkiestrowych zadajemy sobie szereg pytań, w szczególności dotyczących roli dyrygenta, odczytu jego gestów skierowanych do zespołu, układu orkiestry i specyfiki pracy muzyków. Spróbujmy „oswoić” orkiestrę.

Orkiestra rozumiana jako całość zespołu instrumentalnego powstała w połowie XVII w. Na przestrzeni lat kształtował się jej skład oraz zmieniała się rola poszczególnych instrumentów. Współczesna orkiestra symfoniczna jest zespołem instrumentalnym składającym się z 80-120 osób, w którym wyróżnia się cztery zasadnicze grupy:

1. instrumenty smyczkowe (tzw. kwintet smyczkowy) – I i II skrzypce, altówki, wiolonczele, kontrabasy,
2. instrumenty dęte drewniane – flety, flet piccolo, oboje, rożek angielski, klarnety i klarnet basowy,
3. instrumenty dęte blaszane – waltornie, trąbki, tuba,
4. instrumenty perkusyjne – kotły, bębny, talerze, trójkąt, czelesta i in².

Najbardziej rozpowszechnionym i najczęściej stosowanym układem orkiestry jest tzw. układ amerykański z wiolonczelami znajdującymi się po prawej stronie dyrygenta.

Muzycy sekcji z poszczególnych grup instrumentów wykonują zazwyczaj jednakową partię zapisu nutowego. Oznacza to przykładowo, że skrzypek grający w pierwszym pulpicie I skrzypiec wykonuje tę samą partię co jego kolega siedzący na końcu sekcji. W związku z tym koncertmistrzowie sekcji (osoby siedzące w pierwszym pulpicie) ustalają jednakowy dla wszystkich sposób realizacji utworu. Dzięki temu uzyskiwana jest jedność brzmienia i barwy.