Is There Room for Religion in a Secularized Society? Introduction The unsuccessful search for a balance between two opposite and apparently irreconcilable poles, seem to be the divergence of modern times: the autonomous vision of personal liberty that entails a disdain for all heterogeneous norms concerning individuals (Burke 2007, pp. 5-8), and the fact that this modern stance leads to the creation of a State that is increasingly blown out of proportion, and to whom the decisions entailing the most personal issues are trusted (perhaps because the State itself claims them). Issues such as fo…

Cierpimy na niefrasobliwość w wielu naszych działaniach: w żadnym z nich nie więcej, niż przy wyborze i utrzymaniu naszych przyjaciół. Marcus Tullius Cicero Facebook wydaje się być po trosze wszystkim. To, co łączy to wszystko, to właśnie ta jedna rzecz wspólna: że Facebook w pewnym sensie jest zawsze trochę o przyjaźni. Jeśli tylko popatrzymy na menu strony głównej, słowo przyjaciele pojawia się na stronie użytkownika i w profilu osobowym i w poczcie, a ta częstotliwość sugeruje, jak dużą wagę mają przyjaciele w przestrzeni wirtualnej Facebooka. Rzeczywiście, wpływ, jaki Facebook wywiera …

Istnieją prawdy absolutne i konwencjonalne. Zdecydowana większość prawd, wśród których żyjemy to prawdy konwencjonalne, które mogą się zmieniać w zależności od epoki, miejsca, kultury, środowiska. Do takich prawd należy choćby moda, style w sztuce, język, kuchnia, kodeks drogowy, techniki pracy, zwyczaje, itd. Prawdy konwencjonalne to też prawdy i też staramy się mieć je na uwadze, ponieważ w pewien sposób porządkują życie danej społeczności. Szacunek wobec tych prawd jest częścią kultury osobistej człowieka. Nie wszystkie prawdy są więc absolutne. Ale też nie wszystkie są konwencjonalne. Ist…

Zaznacz przy każdym zdaniu „tak” lub „nie” w zależności od tego, czy zdanie jest prawdziwe czy fałszywe. Rozwiąż test i sprawdź, w jakim stopniu otwarty jesteś na rzeczywistość. 1) Prawda to subiektywny osąd o rzeczywistości. 2) Poznawanie prawdy to dostosowanie rozumienia do rzeczy. 3) Człowiek jest tym bardziej niezależny im bardziej poddaje wszystko w wątpliwość. 4) Poznanie ma na celu uzyskanie pewności. 5) Poprawna postawa krytyczna oznacza posiadanie dobrych kryteriów oceny. 6) Dobre kryteria oceny to te, którymi kieruje się demokratyczna większość. 7) Immanentyzm antropologiczny (pierws…

Alfonso López Quintás jest emerytowanym profesorem akademickim na Uniwersytecie „Complutense” w Madrycie. Zajmuje się filozofią w edukacji. Duże zainteresowanie jego badaniami sprawiło, że utworzył Escuela de Pensamiento y creatividad (www.escueladepensamientoycreatividad.org). Z jego ponad 40 książek najważniejsze to Estética de la creatividad (Rialp, Madrid 31998), La experiencia estética y su poder formativo (Univ. Deusto, Bilbao 22010), El poder del diálogo y el encuentro (BAC, Madrid 21997), Cuatro filósofos en busca de Dios (Rialp, Madrid 42003), Romano Guardini, maestro de vida (Ed. Pal…

Fragment książki Alfonso López Quintás „La Tolerancia y la Manipulación" 1- Zwraca uwagę jak duży wpływ na wszystkie postawy ludzi ma odejście od ideału jedności i ukierunkowanie zainteresowania na ideał zmiany. 2- Czynniki manipulacyjne przeinaczając różne kluczowe idee, niszczą kreatywność ludzi. Z kolei społeczeństwo mało kreatywne pozwala się pociągnąć jednostkom, które odgrywają rolę przewodników i zaczyna mówić ich językiem. 3- Kiedy zachodzi konflikt pomiędzy swoimi przekonaniami a ideami, jakie owi przewodnicy propagują, ludzie zaczynają myśleć, że nie można się sprzeciwić, bo będzie t…

W 1935 roku podczas cyklu wykładów, znanego później pod nazwą „Kryzys nauki europejskiej”, Edmund Husserl zwrócił uwagę na nieoczekiwany wpływ rozwoju nauk pozytywnych na sumienie: „W drugiej połowie XIX wieku ludzie dają się zdeterminować przez wizję świata opartą wyłącznie na naukach pozytywnych, przez prosperity, której są dłużnikami. Skutkiem tego jest obojętne oddalenie od pytań decydujących o autentycznym humanizmie. Nauka jedynie faktów sprawia, że osoba ludzka też zostaje zredukowana jedynie do faktów”. Przychodzi na myśl początek „Ciężkich czasów” Dickensa, które są odbiciem pozytywis…

Na tyle, na ile proces modernizacji związany jest z procesem indywidualizacji, znika z etycznego horyzontu działań pojęcie dobra wspólnego. Wskutek tego następuje silne zubożenie życia ludzi, gdyż człowiek do osiągnięcia typowej dla siebie pełni potrzebuje relacji z innymi, z którymi tworzy społeczność opartą na słowie i dialogu na temat tego, co jest sprawiedliwe, a co nie, co jest użyteczne, a co szkodliwe. Społeczeństwo jest rzeczywiście społecznością ludzi tylko wtedy, gdy słowa nie są jedynie retorycznym narzędziem, służącym osobistym interesom, lecz środkiem komunikacji tego co prawdziwe…

Rozum ludzki jest zdolny uchwycić prawdę o Pierwszej Przyczynie, nie mającej żadnej innej przyczyny, niezmienną, wieczną i wszechogarniającą, obdarzoną najwyższą mądrością i miłością, a zatem osobową. Owa przyczyna jest transcendentna wobec świata materialnego. Teizm Istnieje naturalna możliwość poznania istnienia Boga - Stwórcy. Nie tylko istnieje taka możliwość, ale klasycy filozofii już takiego poznania dokonali. Nie oznacza to,.że każdy człowiek poznaje Boga drogą osobistych dociekań, gdyż jest to niemożliwe z różnych powodów: braku odpowiednich zainteresowań, wolnego czasu, braku zdolnośc…

Filozofia Boga (inaczej teodycea lub teologia naturalna) jest nauką filozoficzną mówiącą o istnieniu i naturze Boga w oparciu o ludzki umysł, doszukujący się ostatecznej przyczyny istniejącego świata. Zajmuje się też światem widzialnym, dostarczającym wszelkiej argumentacji o istnieniu Boga. Filozofia Boga różni się od teologii tym, że teologia ma szerszy zakres badań, obejmujący także tajemnice wiary (dogmaty Trójcy Świętej, Wcielenia, Odkupienia, itd.), o których filozofia nie może nic powiedzieć. Obie te nauki inaczej uzasadniają swoje twierdzenia. Teologia bada problematykę natury Bożej w …

Filozofia i teologia to dwa odrębne typy ludzkiego poznania, dwie autonomiczne nauki. Dla zrozumienia prawdziwego znaczenia filozofii i teologii konieczne jest wyzbycie się błędów mających swe źródło w fideizmie i racjonalizmie. Fideiści twierdzą, że jedynym źródłem poznania w zakresie prawdy o Bogu i etyki jest wiara. Racjonalizm zajmuje pozycję skrajnie odmienną: twierdzi, że cała struktura świata i Boga ma charakter racjonalny, a więc jest tylko kwestią czasu, kiedy rozum ludzki całkowicie opanuje prawdę o rzeczywistości, a w konsekwencji posiądzie całkowite panowanie nad światem. Zarówno …

METAFIZYKA Filozofia bytu. To filozofia w ścisłym znaczeniu, badająca w sposób absolutny ostateczne przyczyny rzeczywistości. To jądro filozofii. Jak wskazuje nazwa, sięga dalej niż fizyka. Metafizyka bada całą rzeczywistość, gdyż wszystko rzeczywiste ma swój byt. Nie ogranicza się do określonego typu bytów, zajmuje się wszystkimi bytami. Pozostaje poza przedmiotem badań metafizyki wszystko co nie ma bytu, ale logicznie to nic. Częścią metafizyki jest epistemologia, czyli filozofia poznania. ANTROPOLOGIA Nauka o człowieku jako bycie cielesno-duchowym. Antropologia zajmuje się działaniem wł…

Poszukiwanie prawdy o sobie, o otaczającym świecie, jest wewnętrzną potrzebą człowieka. Nauki przyrodnicze dają coraz bardziej wszechstronny opis świata, ale nie są w stanie dostarczyć wyczerpujących przesłanek do utworzenia światopoglądu, którego każdy myślący i poszukujący sensu życia człowiek potrzebuje. Pomimo rozwoju nauk doświadczalnych i przyrodniczych, przy szukaniu prawdy konieczna jest metafizyka, której przedmiotem badań jest rzeczywistość w jej ponad fizycznym ujęciu. Owo ujęcie jest konieczne, aby poznać rzeczywistość w sposób kompletny, obiektywny, a prawda to przecież tożsamość …

Nauka to poznanie pewne jakiegoś przedmiotu (przedmiot nauki), do którego dochodzi się drogą konkluzji, stosując pewne zasady (właściwą dla danej nauki metodologię). Filozofia spełnia wszystkie te warunki, jest zatem nauką. Co więcej filozofia bardziej niż jedną nauką jest zbiorem nauk, które łączy sposób ujęcia rzeczywistości, sięgający do ostatecznych przyczyn. W różnych gałęziach filozofii, np. filozofii człowieka, filozofii prawa, itd. nie wystarczy przestudiować ogólne kwestie dotyczące człowieka czy prawa. Aby była to naprawdę filozofia, należy odpowiedzieć w każdej z tych dziedzin na py…

Każdy człowiek ma naturalną skłonność poznawania rzeczywistości, która go otacza oraz potrzebę formułowania odpowiedzi na egzystencjalne pytania: Skąd pochodzimy? Dokąd idziemy? Jaki ma sens to wszystko? Kto to Bóg? Co stoi za tym wydarzeniem? Można powiedzieć, ze każdy ma "swoją filozofię". Ze względu na brak danych lub właściwej metody w formułowaniu sądów, owa "swoja filozofia" może być bliższa lub dalsza prawdzie. Pragnienie poznania jest ściśle związane ze szczęściem, ponieważ pozwala odkryć sens życia i postępować dobrze. Ignorancja jest źródłem niezrównoważenia i błędów, które uniemożli…

Nie wszystkie prawa są zapisane w grubych książkach o pożółkłych kartkach. Nie wszystkie prawa wyrażone są w Dziennikach Ustaw lub w Kodeksie Karnym. Prawo, którego najwięcej używamy i najbardziej demokratyczne ze wszystkich praw to prawo naturalne. Tak tłumaczy je Ana Marta González, profesor etyki Uniwersytetu Nawarry. Chociaż prawo naturalne nie jest zapisane w żadnym kodeksie, jego rolą jest inspirowanie wszelkich regulacji prawnych. Chodzi tu o pewną mentalność ukształtowaną w oparciu o podstawowe poczucie moralne, z którego wyciągamy wnioski dotyczące życia. Czasem wnioski te są trafne…

Zwykle nie przekonują nas argumenty o potrzebie filozofii. „Filozofia to nie dla mnie” – odpowiadamy pospiesznie na wszelki wypadek, jakby ktoś chciał nas do niej przekonywać. Zwykle dodajemy też, że to raczej dla osób, które nie wiedzą, co robić z czasem, a takich teraz prawie nie ma. „Ja jestem normalnym zwykłym człowiekiem, chodzącym po ziemi, nie żadnym filozofem” – tłumaczymy prawie z dumą. Życie ma takie tempo, że człowiek ledwo zdąża za codziennością, już nie mówiąc o tym, że jeszcze czasem trzeba odpocząć. Nie ma mowy o filozofii. Taka jest na ogół opinia o filozofii i, o ile każdy ma …