Między ciszą a ciszą sprawy się kołyszą I idą, i płyną póki nie przeminą Każdy swoje sprawy Trochę dla zabawy Popycha przed siebie Po zielonym niebie … Tekst piosenki z repertuaru G. Turnaua, nucony nieprzerwanie przez moje córki, wypełniał nasz dom przez ostatnie tygodnie. Szczególnie upodobały sobie słowa refrenu: „..A ja leżę, i leżę, i leżę…” pozostawiam to jednak bez komentarza. Natomiast zastanawiam się jakie są przyczyny, że jakaś melodia czy piosenka utkwi nam w głowie i przez cały dzień możemy ją nucić. Jeszcze jak się samemu tak podśpiewuje, to jakoś nie przeszkadza wielokrotność je…

Wprawdzie o muzyce okresu baroku napisano już wiele, jednak zawsze wydaje się to niewystarczające. Moim pragnieniem jest przybliżenie bogactwa i uniwersalizmu tej muzyki. Jej ponadczasowość polega na tym, że choć mija kilka setek lat, nadal słuchamy jej z uwielbieniem. Muzycy starają się odtworzyć ją z XX-wieczną mentalnością, a i tak jej wykonawstwo budzi ciągle liczne kontrowersje wśród fachowców. Źródeł genezy pojawiających się stylów tego okresu należy szukać w powstaniu Cameraty Florenckiej. Skupiała ona wokół siebie artystów pragnących wskrzesić ideę dramatu starogreckiego. W założeniach…

Większości z nas muzyka poważna kojarzy się z patosem i podniosłością. Twierdzi się, że jest czymś przeznaczonym dla wąskiego grona koneserów, ponieważ na prima facie jest trudna w odbiorze i niezrozumiała dla słuchaczy. Czy jest ona zatem tylko atrakcją dla nudziarzy? Rozpatrując mnogość stylów, kierunków i bogactwo technik powstających i udoskonalanych na przestrzeni wieków, nie sposób się z tym zgodzić. Szczególnie „kolorowo” jawi się tutaj XX stulecie, które obfituje w ogrom przełomowych, niespotykanych dotąd rozwiązań. Pierwszą wyraźną cezurą i zapowiedzią pewnego novum w sztuce jest poj…

Muzyka, choć posługuje się językiem niedomówień, jest zarazem najdoskonalszym sposobem wyrażania treści. Ta dobrze napisana, przemawia wprost do emocji. Najczęściej raduje, wyraża stany rozmarzenia bądź neutralne, lecz nie obawia się również konfrontacji z tym, co najtrudniejsze, najoczywistsze, a zarazem najbardziej skomplikowane, ze śmiercią. Na przestrzeni dziejów kompozytorzy w różny sposób zmagali się z tym tematem, pisząc dzieła przejmujące dramatyzmem, ale zarazem niosące swoim pięknem głęboką pociechę. Rozważania związane z kresem życia nachodzą nas nie tylko w złocisto-szarych miesią…

Filharmonie całego świata oferują swoim słuchaczom bogaty repertuar, na który składają się zarówno recitale, koncerty kameralne, jak i ogromne przedsięwzięcia symfoniczne. Największe rzesze melomanów przyciąga repertuar symfoniczny, realizowany przez duży zespół orkiestrowy prowadzony przez dyrygenta. Obserwując pracę muzyków orkiestrowych zadajemy sobie szereg pytań, w szczególności dotyczących roli dyrygenta, odczytu jego gestów skierowanych do zespołu, układu orkiestry i specyfiki pracy muzyków. Spróbujmy „oswoić” orkiestrę. Orkiestra rozumiana jako całość zespołu instrumentalnego powstała…

Retoryka jako sztuka wymowy, sięga korzeniami do czasów Starożytnej Grecji. Wraz z dialektyką i gramatyką retoryka stanowiła trivium sztuk wyzwolonych będących częścią septem artes liberales. Kunszt krasomówczy stał się dobrym podłożem do rozkwitu retoryki muzycznej. Wyrażenia, zwroty i określenia retoryczne bardzo szybko, bo już w chorale gregoriańskim, znalazły swoje odzwierciedlenie w muzyce. Najbardziej wyrazisty rozkwit retoryki muzycznej przypada na okres renesansu i baroku. Retoryka muzyczna pozwala na wyrażenie emocji przez muzykę. To mowa bez słów, głos dźwięków. Retoryka muzyczna mi…

Źródło Oczy zamknąć i słuchać. Nasłuchiwać długo […] Malować… aż znów wstanie z wolna Tymoszówka Czas muzyką niszczącą, jak mury Jerycha… Muzyką, która wskrzesza, porusza zbutwiałe Woale, materiały i jedwabne kwiaty […] Porusza me powieki, które znają zdradę, Oczy widzące przeszłość w zielonkawej wodzie, I w stawach pogrążone, poczerniałe łodzie, I z morza wychodzące Sycylie, Bagdady… Jak żeglarz, co nieznane napotykał skały I na brzeg nie odkryty z fal wychodzi nagi, Tak kiedyś on odsłaniał te archipelagi, Które dziś archipelagami róż dla nas się stały. Ileż rzeczy daremnych mieczem w tarcze …

Utwór muzyczny jest bytem intencjonalnym, który może występować pod różnymi postaciami bytowymi nie będącymi dziełem muzycznym jako takim. Te postaci bytowe to: a)dzieło w intencji kompozytora; b)partytura; c)wykonanie; d)utwór w percepcji słuchacza; e)utwór poddany analizie; f)utwór w recepcji historycznej1. Spośród wymienionych wyżej postaci bytowych dzieła jedną z najbardziej istotnych jest wykonanie utworu. Pozwala ono na recypowanie dzieła przez osoby trzecie i tym samym na podejmowanie próby refleksji nad formą i treścią utworu. Interpretacja dzieła muzycznego wymaga zazwyczaj od a…

Kapelusze z głów, panowie! Oto geniusz! Robert Schumann Sztuka pianistyczna Fryderyka Chopina była przejawem doskonałego zespolenia artyzmu i techniki. Twórczość kompozytorska artysty obejmująca większość gatunków muzyki fortepianowej wywarła ogromny wpływ na rozwój faktury1. Świadczy o tym fakt, że pianiści dzielą dziś niekiedy historię muzyki na dwa okresy – przedchopinowski i pochopinowski2. Pamięć o Fryderyku Chopinie jest ciągle żywa. Jego dzieła są wykonywane na wszystkich kontynentach, współcześni pianiści stawiają sobie za punkt honoru posiadanie w repertuarze utworów artysty, organiz…

„Na mojej drodze” to debiutancki album (2008) Ani Stepniewskiej. Wokalistki – nie tylko – jazzowej. Album debiutancki, co nie znaczy, że piosenkarka jest początkująca. Uzyskała wyróżnienia na licznych konkursach i festiwalach w Polsce oraz poza jej granicami. Nie jest też po prostu „zdolną amatorką”. Ukończyła Akademię Muzyczną w Katowicach, gdzie obecnie wykłada w Instytucie Jazzu. Stępniewska dysponuje miękkim, ciepłym, niskim głosem o lekko nosowej, przyjemnej barwie, którym operuje z ujmującą, przekonującą prostotą i wysmakowanym zmysłem improwizatorskim. Na marginesie warto wspomnieć, że …

Muzyka i sacrum współistniały od wieków. W dziełach najwybitniejszych kompozytorów przenikały się wzajemnie i tworzyły integralną całość. Wydaje się, że tam, gdzie człowiek spotyka Boga, samo słowo już nie wystarcza1. Muzyka zatem jako rzeczywistość przewyższająca słowo i wyrażająca niewyrażalne i sacrum jako sfera świętości są oczywistą odpowiedzią na odwieczną tęsknotę człowieka za Bogiem, modlitwą, pięknem i dobrem. Dynamiczny rozwój muzyki został zainicjowany przez Kościół już w IV wieku. Ośrodkami kultury muzycznej stały się kościoły i klasztory, w których m.in. propagowano śpiewy, kodyfi…

„Muzyka poważna jest nudna. Tam się nic nie dzieje. A już zupełnie nie rozumiem, jak oni tak operowo śpiewają”. Mam powody by sądzić, że podobnie jak jedna z moich skądinąd sympatycznych koleżanek myśli większość osób. Nawet jeśli ze względu na chęć zachowania wizerunku osoby wszechstronnie wykształconej na głos tej myśli nie wyrażają. Nie zamierzam nikogo za taką postawę oceniać. Chcę jedynie pokazać, że zamyka ona na bogactwo, które ta imponująco rozległa czasowo i stylistycznie dziedzina ze sobą niesie. Carlo Saraceni (ok. 1579-1620), Judyta z głową Holofernesa; Dayton, Art Institute J…