METAFIZYKA

Filozofia bytu. To filozofia w ścisłym znaczeniu, badająca w sposób absolutny ostateczne przyczyny rzeczywistości. To jądro filozofii. Jak wskazuje nazwa, sięga dalej niż fizyka. Metafizyka bada całą rzeczywistość, gdyż wszystko rzeczywiste ma swój byt. Nie ogranicza się do określonego typu bytów, zajmuje się wszystkimi bytami. Pozostaje poza przedmiotem badań metafizyki wszystko co nie ma bytu, ale logicznie to nic.

Częścią metafizyki jest gnozeologia, czyli filozofia poznania.

ANTROPOLOGIA

Nauka o człowieku jako bycie cielesno-duchowym. Antropologia zajmuje się działaniem władz człowieka, zarówno duchowych – rozumu i woli, jak i cielesnych – zmysłów i uczuć.

FILOZOFIA NATURALNA - Kosmologia

Filozofia przyrody studiuje byty naturalne materialne. Są one również przedmiotem badań nauk eksperymentalnych, lecz z innego punktu widzenia, bardziej bezpośredniego. Filozofia przyrody bada je bowiem z perspektywy metafizycznej. Dzieli je według różnych poziomów ontologicznych (materia i forma, substancja i przypadłości, istota i akt bytu).

ETYKA – Filozofia moralna

Nauka praktyczna, w odróżnieniu od metafizyki i filozofii naturalnej, które są naukami teoretycznymi lub spekulacyjnymi. Etyka studiuje relację pomiędzy czynami człowieka a jego celem. Nie zatrzymuje się na kontemplacji prawdy, ale na jej zastosowaniu dla postępowania ludzkiego, dostarczając właściwej wiedzy, by człowiek postępował moralnie dobrze.

Etyka nie jest jednak nauką techniczną, ponieważ zajmuje się czynami jako efektem woli człowieka. Etyka pomaga człowiekowi w osiągnięciu jego celu. Etyka opiera się na metafizyce, ponieważ przyjęcie podstawowych prawd takich jak stworzenie, Bóg, itd. to warunek właściwej oceny czynów człowieka.
Etyka różni się od psychologii, która też bada czyny i zachowanie człowieka, ale tylko jako czyny, bez odniesienia ich do celu człowieka.

LOGIKA

Człowiek może poznawać stopniowo, od rzeczy uchwytnych zmysłami idzie do rozumowania. Poznanie nie jest jednorazowym i od razu kompletnym objęciem rzeczywistości. Mechanizmami rozumowania zajmuje się logika.

Logika studiuje procesy inteligencji, mając na celu, by były poprawne i wiodły do prawdy.  Logika określa warunki, by rozumowanie było prawdziwe.

Istnieje logika spontaniczna, którą każdy w mniejszym lub większym stopniu posiada, i która wystarczy, by rozumować poprawnie. Jednak w celu zapewnienia poprawności procesów poznawczych konieczne jest studiowanie logiki jako nauki.

Katarzyna Zdrzenicka

ilustracja ze strony  artysty Jacka Yerki