W tradycji polskiej potrawy przyrządzane na kolację wigilijną są bezmięsne i pozbawione tłuszczu zwierzęcego. Wyjątek stanowią ryby, a w wiekach średnich także żaby, ślimaki, żółwie i bobry, które w tradycji chrześcijańskiej, przejętej wraz z tradycją biblijną od Żydów, zaliczane były do grupy pokarmów postnych. Dopiero posiłki pierwszego i drugiego dnia Świąt Bożego Narodzenia uwzględniają mięso i wędliny, aromatycznie przyprawione lub uwędzone.

Potrawy wigilijne przygotowuje się głównie z produktów rodzimych - ze zbóż, maku, miodu, kapusty, grzybów i ryb oraz przyprawia się je częściowo dodatkami pochodzenia krajowego takimi jak np. czosnek czy kminek, a częściowo egzotycznymi, które od czasu odkryć geograficznych przywożone były z innych kontynentów jak imbir czy szafran.
Przyprawy poprawiają smak i zapach potraw, ale także mają pozytywne działanie na nasze zdrowie. Ludzie od dawna nauczyli się wykorzystywać właściwości różnych roślin. Stosowali je celowo nie tylko ze względów estetycznych, ale przede wszystkim zdrowotnych. Szczególnie przydatne było stosowanie ziół i przypraw zamorskich podczas świąt, kiedy po okresach postu ludzie spożywali duże ilości ciężkostrawnego pożywienia.

Zatem jakie przyprawy stosowało się i stosuje w kuchni wigilijnej i bożonarodzeniowej? Skąd do nas przyjeżdżają? Dlaczego warto je stosować podczas przygotowywania potraw świątecznych? Spróbujmy odpowiedzieć sobie na te i inne pytania.

Jałowiec pospolity to roślina iglasta występująca na półkuli północnej. Używa się jej do przyprawiania potraw ciężkostrawnych - dziczyzny, drobiu i ryb oraz kapusty kiszonej i sosów. W kuchni wykorzystywana jest szyszkojagoda jałowca czyli rodzaj zmięśniałej szyszki, w której zamknięte są nasiona. Szyszkojagoda to twór będący odpowiednikiem owocu roślin okrytozalążkowych. Zbiera się je późną jesienią i zimą wyłącznie z naturalnych stanowisk i suszy. Szyszkojagody charakteryzują się specyficznym, silnie żywicznym, ale słodkawym zapachem i smakiem odpowiednim dla mięs i wędlin z grupy dziczyzn, a bogactwo olejków lotnych i  żywic sprawia, że potrawy smaczne, ale ciężkostrawne mniej nam szkodzą.

Szafran znany był i ceniony jako przyprawa i składnik leków czy perfum już od czasów starożytnych, zaś w Europie od IX w. Szafran to przyprawa otrzymywana ze znamion pręcików kwiatów krokusów. Chcąc otrzymać 1 kg przyprawy trzeba zerwać kilkaset tysięcy kwiatów, (wyizolować i ususzyć znamiona). Pracę tę zawsze wykonywało się ręcznie, dlatego szafran zawsze był najdroższą z przypraw. Szafran ma specyficzny, niezwykle trwały zapach i gorzkawy smak. Przyprawę tę znała i obficie stosowała w XVI i XVII wiecznej Polsce bogatsza szlachta, która lubiła przyprawiane szafranem mięsa, sosy, flaczki, a także ciasta. Różnych przypraw używano wówczas w dużych ilościach do aromatyzowania, zmieniania smaku i barwienia potraw mięsnych, rybnych, ryżu i ciast zgodnie z powiedzeniem: „Pieprzno i szafranno moja mościa panno”. Głównym rejonem uprawy tych krokusów są: Hiszpania, Grecja, Francja, Turcja, Iran, Maroko, Kaszmir.

Cynamon to przyprawa uzyskiwana z kory cynamonowca cejlońskiego wykorzystywanego w Chinach już 2700 lat p.n.e. Obecnie cynamon pozyskiwany jest wyłącznie z upraw prowadzonych w Indonezji, w Chinach, Wietnamie i Birmie. Cynamon jest przyprawą bardzo aromatyczną. Intensywny, słodkawy smak i zapach pochodzi z zawartych w najstarszych częściach drzewa cynamonowca olejków eterycznych. Cynamon możemy nabyć w postaci zmielonej lub w postaci zwiniętych w rurki płatów kory. W Polsce najczęściej stosuje się go przy wyrobie słodkich wypieków i deserów, ale w kuchniach innych kultur służy także jako dodatek do pikantnych potraw mięsnych.