Myśl na dziś
« styczeń 2010 »
MoTuWeThFrSaSu
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
26
27
31

Wszyscy wiedzą, że czegoś nie da się zrobić i wtedy przychodzi ten, który nie wie, że się nie da, i on to robi.

visit counter for blogspot

Różne środki transportu w świecie roślin

Schyłek lata i początek jesieni to czas dojrzewania różnych owoców i nasion. U roślin okrytonasiennych nasiona zlokalizowane są w owocu, który może być różnie zbudowany. Bez względu na to czy owoce mają postać suchego ziarniaka czy soczystego jabłka zawierają nasiona, a w nich zarodek będący zaczątkiem nowej rośliny i dlatego muszą zostać rozsiane. Rozsiewanie nasion umożliwia nie tylko przedłużenie trwania gatunku, ale również rozszerzenie zasięgu jego występowania oraz utrzymanie różnorodności biologicznej w przyrodzie. W związku z tym zarówno owoce, jak i nasiona wykształciły różnorodne przystosowania ułatwiające im rozprzestrzenianie się. Rośliny rozsiewają swoje nasiona samorzutnie lub korzystają z różnych środków transportu, jak wiatr, woda zwierzęta oraz człowiek.

Rośliny rozprzestrzeniające się za pomocą wiatru mają albo bardzo małe, lekkie nasiona, które wiatr wytrząsa (np.trawy, mak), albo wyposażają je w aparat lotny, który funkcjonuje jak śmigło helikoptera. Oskrzydlone orzeszki mogą być przenoszono nawet na duże odległości, szczególnie, gdy w czasie lotu dłuższy czas są pod wpływem bocznych wiatrów. Aparat lotny posiadają owoce grabu, wiązu, lipy, klonu (tzw. noski), brzozy, mniszka lekarskiego (popularnie nazywanego mleczem) czy starca  oraz wielu, wielu innych.
Jednym ze środków transportu owoców i nasion jest woda.

Niektóre rośliny wykształciły przystosowania do rozprzestrzeniania się przy udziale wód słodkich, a inne wykorzystują w tym celu wody morskie. Dla wielu roślin górskich rzeki i potoki są drogą przemieszczania się z wyższych pięter górskich do niższych. Nasiona tych roślin posiadają śluzową otoczkę lub woskowy nalot, który sprawia, że przynajmniej przez jakiś czas ziarnko utrzymuje się na powierzchni wody. Rośliny stale zasiedlające wody  np. grążel czy grzybień (foto) posiadają nasiona, które nie namakają w wodzie, nie toną, przez co mogą być przenoszone na duże odległości. Podobnie dzieje się z nasionami roślin tropikalnych typu palma kokosowa, które przenoszone są na sąsiednie wyspy za pomocą prądów morskich.

Rozsiewanie owoców i nasion w dużej mierze odbywa się przy pomocy zwierząt, dla których stanowią one źródło pożywienia. Zwierzęta takie jak np. mrówki, gryzonie, sójki, gawrony (i inne ptaki) wyszukując, przenosząc, gromadząc czy wreszcie zjadając owoce i nasiona przyczyniają się do ich przenoszenia na nowe obszary. Do roślin, których owoce wabią zwierzęta smakiem, aromatem i barwą należą: dzika róża jarząb, ligustr, berberys, porzeczka, malina, borówka, jeżyna i in. W przypadku zjadania owoców przez zwierzęta, nasiona nie są trawione, ale w nienaruszonej postaci wydalane są na zewnątrz, gdzie mogą wykiełkować. W niektórych przypadkach przebywanie nasion w układzie pokarmowym zwierzęcia przyspiesza nawet późniejszy proces kiełkowania. Bywa tak, że określone grupy zwierząt wyspecjalizowały się w zjadaniu wybranych owoców i nasion i tym samym rozprzestrzenianiu określonych gatunków roślin.

Owoce i nasiona niejadalne także mogą być transportowane przez zwierzęta, ponieważ wyposażone są w haczykowate szczecinki, którymi przyczepiają się do sierści zwierząt. Psy, lisy czy ptaki bezwiednie przenoszą przyczepione do sierści czy piór owoce łopianu (znane rzepy), ostu czy przytulii w czasie penetrowania swojego areału osobniczego.