Myśl na dziś
« styczeń 2010 »
MoTuWeThFrSaSu
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
26
27
31

Wszyscy wiedzą, że czegoś nie da się zrobić i wtedy przychodzi ten, który nie wie, że się nie da, i on to robi.

visit counter for blogspot

Kalendarz bociana białego

Zgodnie z ludowym przysłowiem „Na zwiastowanie bocian na gnieździe stanie”, w marcu lub w kwietniu bociany białe wracają z zimowisk położonych w południowej i środkowej Afryce do swoich gniazd w Polsce.

Data ich przylotu zawsze była traktowana jak znak, czy przepowiednia na temat kończącej się zimy i rozpoczynającej wiosny: „Gdy bocian na święty Józef (19.03) przybędzie, to wiosny już nie będzie” lub inne: ”Jak na Gertrudę (17.III) bociek na gnieździe siędzie, wiosna szybko przybędzie.”

Data ta ma realny wpływ na sukces lęgowy bociana (liczba młodych zdolnych do lotu wychowanych w danym gnieździ). Osobniki, które obserwujemy w Polsce stanowią tzw. wschodnią populację bociana białego w odróżnieniu od populacji zachodniej, która najliczniej występuje w Hiszpanii. Populacje te nie spotykają się ze sobą i mają różne preferencje w zakresie składu pokarmu oraz siedliska.

Niezależnie od tych podziałów powszechnie uważa się, że co piąty (według innych źródeł że co czwarty) bocian pochodzi z Polski, czyli wykluł się na terenie Polski. Najwięcej bocianów spotkać można w Polsce północno - wschodniej. Żerują one głównie w dolinach i rozlewiskach rzek Warmii, Mazur, Podlasia i na Pojezierzu Łęczyńsko-Włodawskim.

Na niektórych terenach bociany białe gnieżdżą się szczególnie chętnie tworząc kolonie liczące nawet 40 gniazd. Wsie, w których gnieździ się wiele par tych ptaków nazywane są „wsiami bocianimi”. Informacje na temat lokalizacji gniazd bociana białego w Polsce można pozyskać na stronie:  www.baza.bociany.pl.

Z ogólnie dostępnych danych wynika, że do bocianich wsi należą: Mosty, Kostomłoty, Sosnowica, Tyśmienica, Ostrów koło Janowa Podlaskiego, Lejdy k. Bartoszyc, czy Żywkowo, gdzie podobno mieszka dwa razy więcej bocianów niż ludzi.

Obecność bocianów to radość dla mieszkańców miejscowości („Szczęśliwy dom gdzie boćki są”; „Gdzie bocian na gnieździe, tam piorun nie uderzy”), ale również sposób na promowanie terenów o szczególnych walorach przyrodniczych i tym samym możliwość rozwoju regionu. Podlaskiej miejscowości Tykocin i zlokalizowanej nieopodal kolonii Peltowo, gdzie obserwować można jedną z największych kolonii bociana w Polsce,  niemiecka organizacja proekologiczna Euronatur przyznała tytuł Europejskiej Wioski Bocianiej.

Innym przykładem wykorzystania bociana do naturalnej promocji regionu jest utworzenie Muzeum Bociana Białego. Muzeum to powstało z inicjatywy LOP, w jednym z bocianich skupisk - wsi Kłopot - położonej w okolicy Zielonej Góry i zobaczyć w nim można eksponaty związane z życiem i ochroną tego gatunku.

Bocian biały gnieździ się na starych drzewach, dachach domów i budynków gospodarczych, na słupach telegraficznych i energetycznych, zwykle w pobliżu osad ludzkich. Z uwagi na zagrożenie zarówno dla ptaków, jak i płynności dostaw prądu dla ludności, ornitolodzy w porozumieniu z energetykami montują na takich słupach specjalne platformy, które stabilizują gniazdo i zabezpieczają ptaki przed porażeniem prądem.

Gniazdo bociana jest ciężkie (stare gniazdo, wielokrotnie poprawiane waży nawet 500kg), duże (średnica do 1,5m), koliste, zbudowane z warstwowo ułożonych gałęzi, wyścielone słomą, torfem, odchodami, ale także papierem, szmatami i niebezpiecznym dla piskląt plastikowym sznurkiem powszechnie używanym przez rolników.

Pod koniec kwietnia („Na święty Wojciech zniesie jajko bociek”) samica bociana znosi 3 - 6 jaj w dwudniowych odstępach. Pisklęta wykluwają się z reguły po 33-35 dniach wysiadywania („Na świętego Izydora dla bociana pora”). Młode pozostają w gnieździe ok. 60 dni, zaś pełną samodzielność tj. głównie zdolność do lotu, uzyskują po ok.70 dniach. W tym czasie osobniki dorosłe muszą zaspokoić potrzeby młodych przynosząc im w wolu pokarm i wodę.

Najbardziej powszechnym skojarzeniem związanym z bocianem jest pozorne przekonanie o przynoszeniu przez niego dzieci. Z tego punktu widzenia 31 maja, przeddzień Dnia Dziecka, jest trafnym terminem na święto bociana. Dzień Bociana został ustanowiony w 2003 roku przez Polskie Towarzystwo Przyjaciół Przyrody "pro Natura". Pomysłodawcy chcieli zwrócić uwagę zarówno na obecność bociana w krajobrazie rolniczo-kulturowym, jak i na potrzebę ochrony tego gatunku.