Parametry opisujące postrzeganie barwy światła

Barwa postrzegana światła zależy od składu widmowego promieniowania jej źródła. Jej wartość określa się za pomocą tzw. temperatury barwowej. Jest ona określana liczbowo przez temperaturę najbliższą TCP i podawana jest w Kelwinach [K]. Temperatura barwowa określana jest przez porównanie barwy światła wysyłanego przez badane źródło, z odpowiadającą mu barwą ciała czarnego o określonej temperaturze.

W zależności od wartości temperatury barwowej możemy wyróżnić trzy grupy:

  • ciepła (poniżej 3 300 K),
  • pośrednia (od 3 300 do 5 300 K),
  • zimna (powyżej 5 300 K do 6 500 K).

Wygląd obiektu może ulegać zmianom w zależności od składu widmowego promieniowania źródeł światła. Właściwości oddawania barw przez źródła światła charakteryzuje się tzw. ogólnym wskaźnikiem oddawania barw (Ra). Jest on miarą stopnia zgodności wrażenia barwy przedmiotu oświetlonego danym źródłem światła z wrażeniem barwy tego samego przedmiotu oświetlonego źródłem światła odniesienia w określonych warunkach.

Maksymalna możliwa wartość tego wskaźnika wynosi 100. Przyjmuje się ją dla światła dziennego i większości źródeł żarowych. Wartości zbliżone do 100 charakteryzują najlepsze właściwości oddawania barw. Im wyższe jest wymaganie dotyczące właściwego postrzegania barw, tym wskaźnik oddawania barw powinien być bliższy wartości 100. Zgodnie z normą PN-EN 12464-1:2004 we wnętrzach, gdzie ludzie pracują lub przebywają przez dłuższy czas zaleca się stosowania źródeł światła o wskaźniku oddawania barw, co najmniej 80. Ponadto norma ta podaje minimalne wartości wskaźnika oddawania barw dla różnych rodzajów wnętrz, zadań i czynności.

W zależności od wykonywanych czynności zaleca się stosowanie źródeł światła o wskaźniku oddawania barw Ra:

  • bardzo dużym, Ra ≥ 90, dla stanowisk pracy, na których rozróżnianie barw ma zasadnicze znaczenie, jak np. kontrola barwy, przemysł tekstylny i poligraficzny, sklepy
  • dużym, 90 > Ra ≥ 80 biura, przemysł tekstylny, precyzyjny, w salach szkolnych i wykładowych
  • średnim oraz ewentualnie małym, 80 > Ra ≥ 40, inne prace, jak np. walcownie, kuźnie, magazyny, kotłownie, odlewnie, młyny oraz wszędzie tam, gdzie rozróżnianie barw nie ma zasadniczego lub istotnego znaczenia

Dawid Dmochowski