Komputer – wróg czy przyjaciel?

Medycyna -

Adrianna Maria Borowicz
dr n. med. , fizjoterapeuta

Jak komputer wpływa na nasze zdrowie i samopoczucie?

Nie ulega wątpliwości, iż wykonywanie wielu zadań związanych z naszą pracą, szczególnie zawodową, może być ułatwione przez wykorzystanie urządzeń multimedialnych – komputerów, laptopów, tabletów czy innych form ułatwiających komunikację. Informatyzacja umożliwia szybkie przesyłanie wiadomości, pokazywanie ciekawych miejsc czy prezentowanie w formie zdjęcia unikatowej potrawy, którą każdy może zrobić w domu. Pozwala zaplanować budżet, zapłacić rachunki bez wychodzenia z domu, czy kupić wspaniały mebel poprzez wykonanie kilku kliknięć w systemie komputerowym. Dzięki Internetowi możemy więc znacznie zyskać na czasie – i załatwić wiele spraw o wiele szybciej. Czy jednak wychodzi to nam „na zdrowie”? Czy dzięki temu mamy więcej czasu dla innych i dla siebie?

Naukowcy biją na alarm – dzieci i młodzież coraz więcej czasu spędzają przed komputerem, kosztem czasu, który powinien być poświęcony na aktywność fizyczną. Wzrasta liczba otyłych dzieci. Często jednak otyłość nie jest tylko „problemem dziecka”. Jest to „problem rodzinny”, bo rodzice dają dziecku przykład, w jaki sposób żyć – czy to pod kątem zasad moralnych, czy też pod kątem tak prozaicznych spraw, jak rodzaj spożywanego posiłku. Jednocześnie obserwuje się wzrost świadomości w społeczeństwie – co raz więcej uwagi poświęca się promowaniu aktywnego trybu życia. Daje to dużą nadzieję, iż w przyszłości zmniejszy się liczna powikłań zdrowotnych wynikających z „siedzącego stylu życia”.

Ponieważ jednak wykonywanie niektórych zawodów wiąże się ze spędzaniem ponad 4 godzin dziennie w pozycji siedzącej przed komputerem, nie pozostaje to bez wpływu na zdrowie i może prowadzić to do następujących skutków:

-wzmożonego napięcia mięśniowego, zwłaszcza w okolicy mięśni szyi i karku,

-osłabienia mięśni odpowiadających za stabilizację tułowia, co może się objawiać wadliwą postawą ciała i bólami w okolicy kręgosłupa,

-problemem z krążeniem żylnym w kończynach dolnych, co może skutkować powstawaniem żylaków i obrzęków w kończynach dolnych,

-spadkiem wydolności fizycznej, co objawia się szybszym zmęczeniem podczas wykonywania wysiłków,

-zwiększeniem wystąpienia otyłości, a co za tym idzie ryzyka chorób cywilizacyjnych,

-zwiększeniem poziomu napięcia psychicznego.

Poniżej przedstawiamy przykładowy zestaw ćwiczeń, które korzystnie wpływają na nasz organizm podczas długotrwałej pracy przed komputerem i które zmniejszają ryzyko wystąpienia problemów, o których wspomniano powyżej. Ćwiczenia te nie zastąpią naturalnego ruchu. Mogą jednak być pomocne w zachowaniu zdrowia i dobrego samopoczucia.

Ćw.1.

Pozycja wyjściowa: usiądź wygodnie na krześle. Zamknij oczy.

Ruch: spróbuj powoli wykonać taki ruch, jakbyś chciała sięgnąć głową do sufitu. Wykonaj przy tym głęboki wdech nosem. Następnie się rozluźnij i wykonaj głęboki wydech ustami.

Ilość powtórzeń: kilka razy.

Ćw.2.

Pozycja wyjściowa: spróbuj przyjąć poprawną pozycję na krześle (wyprostuj się, lekko wciągnij mięśnie brzucha, delikatnie ściągnij łopatki). Następnie ułóż ręce na wysokości klatki piersiowej.

Ruch: ściąganie łopatek.

Ilość powtórzeń: 12 razy, przerwa i jeszcze raz 12 razy. Poczujesz się od razu lepiej!

Ćw.3.

Pozycja wyjściowa: przyjmij pozycję skorygowaną na krześle (patrz ćw.2), ręce połóż na barkach.

Ruch: wykonuj krążenia rękoma położonymi na barkach – zawsze w kierunku „do tyłu”.

Ilość powtórzeń: 12 kółek, przerwa i jeszcze raz 12 kółek.

Ćw.4.

Pozycja wyjściowa: przyjmij pozycję skorygowaną na krześle (patrz ćw.2), prawą rękę połóż na lewym policzku (ręka biegnie nad głową), lewą ręką dla stabilizacji chwyć się za krzesło.

Ruch: naciśnij głową na lewą rękę – zrób wdech i na wydechu delikatnie pociągnij głowę w prawą stronę. Następnie powtórz to ćwiczenie jeszcze dwa razy, zaczynając od miejsca, do którego doszłaś we wcześniejszym etapie ćwiczenia.

Uwagi: tego ćwiczenia nie powinny wykonywać osoby z dyskopatią w odcinku szyjnym. Następnie można to ćwiczenie wykonać na drugą stronę.

Ćw.5.

Pozycja wyjściowa: przyjmij pozycję skorygowaną na krześle (patrz ćw.2).

Ruch: unieś barki w górę – zrób wdech nosem, następnie na wydechu rozluźnij mięśnie.

Ilość powtórzeń: 12 razy.

Ćw.6.

Pozycja wyjściowa: przyjmij pozycję skorygowaną na krześle (patrz ćw.2), ręce zwisają luźno wzdłuż tułowia.

Ruch: wykonywanie luźnych ruchów rękoma do przodu i do tyłu, na prawo i na lewo, kółeczka.

Ilość powtórzeń: według uznania-celem tego ćwiczenia jest relaks psychiczny i zmniejszenie napięcia mięśniowego, co u każdej osoby wymaga innego czasu zastosowania tego ćwiczenia.

Ćw.7.

Pozycja wyjściowa: przyjmij pozycję skorygowaną na krześle (patrz ćw.2), ręce splecione na wysokości klatki piersiowej.

Ruch: „rozgrzewanie” nadgarstków, czyli wykonywanie różnych ruchów w tej okolicy ciała

Ilość powtórzeń: według uznania.

Ćw.8.

Pozycja wyjściowa: przyjmij pozycję skorygowaną na krześle (patrz ćw.2).

Ruch: wstawanie z krzesła bez pomocy rąk.

Ilość powtórzeń: 12 razy.

Ćw.9.

Pozycja wyjściowa: przyjmij pozycję skorygowaną na krześle (patrz ćw.2).

Ruch: ćwiczenie dla stóp – przechodzenie z pięt na palce.

Ilość powtórzeń: jak najczęściej podczas pracy.

Uwagi: ćwiczenie szczególnie wskazane dla osób, które mają problemy z krążeniem w kończynach dolnych i cierpią na żylaki, a także na obrzęki w okolicach kostek.

Ćw.10.

Pozycja wyjściowa: przyjmij pozycję skorygowaną na krześle (patrz ćw.2).

Ruch: ćwiczenie dla stóp – wykonywanie krążeń stopami na zewnątrz i do wewnątrz.

Ilość powtórzeń: jak najczęściej podczas pracy.

Uwagi: ćwiczenie szczególnie wskazane dla osób, które mają problemy z krążeniem w kończynach dolnych i cierpią na żylaki, a także na obrzęki w okolicach kostek.

Adrianna Maria Borowicz

dr n. med. , fizjoterapeuta. Adiunkt w Katedrze Geriatrii i Gerontologii Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu i wykładowca w Wyższej Szkole Edukacji i Terapii w Poznaniu. Współautorka książek „Fizjoterapia w geriatrii” i „Fizjoterapia w geriatrii. Atlas ćwiczeń.”, a także autorka wielu artykułów z dziedziny fizjoterapii.