Psychologia różnic płciowych: kobieta i mężczyzna

(dr Ricardo Zapata García)

Podział na kobiety i mężczyzn jest zjawiskiem uniwersalnym. Wiele codziennych życiowych doświadczeń pozwala dostrzec różnice pomiędzy obiema płciami. Problem pojawia się w momencie, kiedy chce się określić, które z tych różnic są wrodzone i które należy zatem szanować, a nawet rozwijać, a które są efektem wychowania i czynników społeczno–kulturalnych oraz mniej lub bardziej arbitralnych interesów grup społecznych w danym okresie. Różnice drugiego typu mogą w taki czy inny sposób nakładać ciasny gorset na możliwości samorealizacji jednostki, ulegają zmianom, co nie oznacza, że zmieniają się różnice pomiędzy obiema płciami.

Dokładnie nie wiadomo, jaki jest wpływ cech dziedzicznych i środowiska w kształtowaniu się różnic płciowych. Zasadniczo wydaje się logiczne twierdzenie, że różnice płci są określone bardziej przez biologię, podczas gdy różnice rodzajowe w zachowaniu zależą bardziej od wpływu kultury. Niewątpliwie jednak oba typy różnic wynikają ze wzajemnej relacji pomiędzy biologią i kulturą. Różnice hormonalne i płciowe kobiet i mężczyzn mają wpływ na ich zachowania społeczne, choćby tylko pośrednio jako konsekwencje społeczne różnic fizycznych.

Logicznie przyjmuje się także, że różnice morfologiczne z jednej strony znajdują swój wyraz w całej serii różnic dotyczących cech psychomotorycznych i psychofizycznych, nie do zakwestionowania dla ogółu jednostek każdej z płci (nawiasem mówiąc dość odpornych na społeczno–kulturalne czynniki wychowawcze). Z drugiej strony stanowią potencjalną podstawę dla odmiennych ról męskich i żeńskich, kształtowanych przez wychowanie społeczno–kulturalne.

W oparciu o powyższe różnice morfologiczne, każda kultura na przestrzeni czasu wypracowała dla każdej płci role, które w zależności od warunków koniecznych do przetrwania, adaptacji i rozwoju, uważała za najodpowiedniejsze dla członków swojej społeczności.